کابلټریبیون (کېټي)— د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق او د جاپان د نړیوالې همکارۍ ادارې (جیکا) چارواکو په افغانستان کې د قابلګۍ خدمتونو د پیاوړتیا، د میندو د روغتیايي اړتیاوو د پوره کولو او د زېږون روغتیا په برخه کې د ګډې همکارۍ پر پراختیا خبرې کړې دي.
د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق
ویلي، د دواړو ادارو چارواکو په ټول افغانستان کې د قابلګۍ خدمتونو د
پیاوړتیا او د میندو د روغتیايي اړتیاوو د پوره کولو په اړه بحث کړی دی.
د ملګرو ملتونو د اټکل له مخې، په افغانستان کې په ۲۰۲۴ کال کې د هرو ۱۰۰
زرو زېږونونو پر وړاندې ۶۳۸ میندې مړې شوې دي. دغه کچه په اسیا کې تر ټولو لوړه او
په نړۍ کې اوومه لوړه بلل شوې ده.
افغانستان په داسې حال کې د میندو د مړینې له لوړې کچې سره مخ دی چې
په هېواد کې د ښځینه روغتیايي کارکوونکو، په ځانګړي ډول د ښځینه ډاکټرانو، نرسانو
او قابلو کمښت هم د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو پر وړاندې یوه مهمه ننګونه بلل
کېږي.
په ځینو سیمو کې د ښځینه ډاکټرانو نشتوالی د ښځینه ناروغانو لپاره د
درملنې او روغتیايي خدمتونو د ترلاسه کولو ستونزې لا زیاتوي.
په ورته مهال، طالبانو د نجونو او ښځو پر زدهکړو محدودیتونه لګولي او
ښځینه زدهکوونکې یې د لوړو زدهکړو، د طبي زدهکړو په ګډون، له دوام څخه منع کړې
دي. د ښځینه روغتیايي مسلکي کسانو د روزنې محدودیت د روغتیايي برخې د راتلونکي
کاري ځواک په اړه هم اندېښنې راپارولي دي.
د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق او جایکا ویلي چې دواړه لوري ژمن دي چې د
افغانستان د ښځو، نجونو او کورنیو لپاره د باکیفیته روغتیايي خدمتونو د وړاندې
کولو او د روغتیايي پایلو د ښه کېدو ملاتړ وکړي.
په همدې حال کې، د راپورونو له مخې، په ځینو سیمو کې ښځینه ناروغانې د
نارینه ډاکټرانو له لوري له درملنې څخه هم منع شوې دي. روغتیايي کارپوهان اندېښنه
لري چې د روغتیايي کارکوونکو کمښت او د ښځینه روغتیايي مسلکي کسانو د روزنې
محدودیتونه ښايي د میندو د روغتیا وضعیت لا پسې اغېزمن کړي.
