کابلټریبیون (کېټي)-- د پاکستان صدراعظم شهباز شریف د ازبکستان له ولسمشر شوکت میرضیایف سره په لیدنه کې د ازبکستان-افغانستان-پاکستان د اورګاډي پټلۍ، یا «ټرانس-افغان» پروژې د چارو د چټکتیا غوښتنه کړې ده.
د پاکستان د صدراعظم دفتر ویلي، دغه لیدنه د شانګهای د همکاریو سازمان
د غونډې په څنډه کې ترسره شوې ده.
شهباز شریف د پروژې د ګډې امکانسنجۍ د څېړنې د ژر بشپړېدو او د شته
څو اړخیزو ټرانسپورټي لارو د لا پراخې استفادې پر اړتیا ټینګار کړی دی.
هغه د ټرانس-افغان اورګاډي پټلۍ پروژه د مرکزي او جنوبي اسیا ترمنځ د
اړیکو د پراختیا لپاره مهمه بللې او ویلي یې دي چې دغه پروژه به ازبکستان ته د
پاکستان بندرونو ته د لاسرسي زمینه برابره کړي.
ازبکستان، افغانستان او پاکستان تېر کال د چنګاښ په میاشت کې د دې
پروژې د ګډې امکانسنجۍ پر ترسره کولو هوکړه وکړه، خو د اورګاډي پټلۍ عملي جوړولو
چارې تر اوسه نه دي پیل شوې.
تر دې مخکې د ازبکستان د ترانسپورټ وزارت یوه مرستیال ویلي وو چې د
ټرانس-افغان پروژې د جوړولو لګښت زیات شوی او د نویو ارزونو له مخې ښايي له اوو
میلیاردو ډالرو واوړي. د دې پروژې لګښت مخکې شاوخوا ۴.۶ میلیارد ډالره اټکل شوی و.
د پروژې د چارو د چټکتیا غوښتنه په داسې حال کې کېږي چې په وروستیو میاشتو
کې د طالبانو د ادارې او پاکستان ترمنځ اړیکې سختې ترینګلې شوې دي. د دواړو خواوو
ترمنځ سرحدي نښتې شوې او پاکستان د افغانستان په خاوره کې بریدونه هم کړي دي.
سرحدي ترینګلتیاوو د دواړو هېوادونو د پولې د تړل کېدو او د سوداګریزو
تبادلو د ځنډېدو لامل هم شوی دی. پاکستان په وروستیو میاشتو کې د افغان کډوالو د
ایستلو او د سوداګریزو اړیکو د محدودولو له لارې پر طالبانو د فشار د زیاتولو هڅه
کړې ده.
د روانو ترینګلتیاوو له امله لا څرګنده نه ده چې پاکستان او د طالبانو
اداره به د ټرانس-افغان پروژې د عملي کولو لپاره، چې نږدې امنیتي، سیاسي او تخنیکي
همکارۍ ته اړتیا لري، څنګه په ګډه کار وکړي.
د شهباز شریف او شوکت میرضیایف په لیدنه کې د پاکستان او ازبکستان
ترمنځ د سوداګرۍ پر پراختیا هم ټینګار شوی او دواړو هېوادونو هدف ټاکلی چې دوه
اړخیزه سوداګري تر ۲۰۲۹ کال پورې دوه میلیاردو ډالرو ته ورسوي.
د ټرانس-افغان اورګاډي پټلۍ پروژه د سیمې د نښلونې له مهمو طرحو څخه
ګڼل کېږي. د دې پروژې د عملي کېدو په صورت کې به د مرکزي اسیا هېوادونو ته د
سوداګرۍ نوې لارې برابرې شي او افغانستان به د مرکزي او جنوبي اسیا ترمنځ د
ترانزیټي دهلېز په توګه مهم رول ولوبوي.
