این نهاد مستقر در بروکسل نوشته است که بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱ به دهه‌ها جنگ پایان داد و میزان خشونت در سراسر افغانستان را به‌گونه چشم‌گیری کاهش داد.
طالبان در این مدت کنترل خود بر کشور را تحکیم کرده، تولید تریاک را کاهش داده و درآمدهای حکومت را از طریق گمرکات افزایش داده‌اند.
با این حال، سیاست‌های طالبان افغانستان را بیش از پیش در انزوای بین‌المللی قرار داده و به وخامت وضعیت اقتصادی و بشری انجامیده است. بر بنیاد این ارزیابی که هم‌زمان با پنجمین سال‌گرد سقوط کابل منتشر شده، بسیاری از چالش‌های کنونی طالبان نتیجه سیاست‌های خود این گروه است.
محدودیت بر زنان؛ بزرگ‌ترین مانع
محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران همچنان بزرگ‌ترین مانع در برابر بهبود روابط افغانستان با جامعه جهانی به شمار می‌رود.
افغانستان اکنون تنها کشور جهان است که دختران در آن از آموزش رسمی فراتر از دوره ابتدایی محروم‌اند. زنان نیز با محدودیت‌های گسترده در زمینه کار، سفر، رفت‌وآمد و حضور در زندگی عمومی روبه‌رو هستند.
گروه بین‌المللی بحران باور دارد که این محدودیت‌ها با محروم‌ساختن بخش بزرگی از جمعیت از آموزش و مشارکت اقتصادی، به آینده افغانستان آسیب می‌زند.
رهبری طالبان، با وجود انتقادهای گسترده دولت‌های غربی، کشورهای اسلامی و عالمان دینی، تمایل اندکی برای تغییر این سیاست‌ها نشان داده است. در صورت تغییر رویکرد طالبان در برابر زنان و دختران، بیشتر کشورها احتمالاً آماده بهبود روابط با این گروه خواهند بود.
انزوای بین‌المللی طالبان
طالبان همچنین درخواست‌های جامعه جهانی برای ایجاد حکومتی فراگیر را نپذیرفته و اعضای خود را در سمت‌های بلندپایه حکومتی گماشته‌اند.
شماری از مقام‌های ارشد طالبان همچنان زیر تحریم‌های سازمان ملل قرار دارند و گفت‌وگوها درباره دارایی‌های منجمدشده افغانستان نیز پیشرفت چشم‌گیری نداشته است.
دولت‌های غربی در مسایلی چون امنیت، مهاجرت و کمک‌های بشردوستانه با مقام‌های طالبان تعامل دارند؛ اما بیشتر این روابط به تماس‌ها در سطح تخنیکی محدود مانده است.
در مقابل، قدرت‌های منطقه‌ای رویکرد عمل‌گرایانه‌تری در پیش گرفته‌اند. چین، روسیه، ایران، هند و ترکیه ثبات افغانستان را بر بازگشت درگیری ترجیح می‌دهند و به همین دلیل، تمایل بیشتری برای تعامل با طالبان دارند. روسیه نیز از دیگر کشورها فراتر رفته و حکومت طالبان را به‌گونه رسمی به رسمیت شناخته است.
تنش با پاکستان؛ فوری‌ترین چالش خارجی
بدترشدن روابط طالبان و پاکستان، فوری‌ترین چالش در روابط خارجی افغانستان به شمار می‌رود.
پاکستان طالبان را متهم می‌کند که به جنگ‌جویان تحریک طالبان پاکستان یا «تی‌تی‌پی» اجازه فعالیت از خاک افغانستان را می‌دهند و می‌گوید حمله‌های این گروه پس از بازگشت طالبان به قدرت افزایش یافته است.
اسلام‌آباد در واکنش، محدودیت‌های اقتصادی وضع کرده، تجارت افغانستان را با اختلال روبه‌رو ساخته و شمار زیادی از پناه‌جویان افغان را به‌گونه اجباری اخراج کرده است. حمله‌های فرامرزی میان دو کشور نیز نگرانی‌ها از گسترش این رویارویی به یک درگیری وسیع‌تر را افزایش داده است.
این تنش‌ها به برنامه طالبان برای تبدیل‌کردن افغانستان به مرکز ترانزیت و تجارت میان آسیای مرکزی و جنوبی نیز آسیب رسانده و مقام‌های طالبان را بیش از پیش به سوی چین و ایران برای یافتن مسیرهای بدیل سوق داده است.
گروه بین‌المللی بحران هشدار داده است که ادامه این وضعیت می‌تواند پیامدهایی فراتر از روابط دو کشور داشته باشد؛ از جمله احتمال حمایت پاکستان از گروه‌های مخالف طالبان یا افزایش حمایت طالبان از تحریک طالبان پاکستان.
فشارهای اقتصادی و بشری
مشکلات اقتصادی افغانستان در پی اختلال در تجارت منطقه‌ای، رویدادهای طبیعی و کاهش کمک‌های بین‌المللی تشدید شده است.
میلیون‌ها افغان همچنان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند؛ در حالی که کمک‌های بین‌المللی کاهش یافته است. نهادهای مالی جهانی نیز به دلیل تحریم‌ها و نگرانی از خطرهای تعامل با حکومت طالبان، از گسترش خدمات خود در افغانستان خودداری می‌کنند.
بخش خصوصی، از جمله کسب‌وکارهای زیر مدیریت زنان، تا اندازه‌ای در برابر فشارها مقاومت کرده است؛ اما رشد اقتصادی کشور همچنان شکننده است.
ممنوعیت کشت کوکنار از سوی طالبان نیز تولید تریاک را به‌شدت کاهش داده، اما برای کشاورزانی که به درآمد این محصول وابسته‌اند و گزینه‌های بدیل محدودی دارند، مشکلات اقتصادی ایجاد کرده است.
افزایش تنش‌ها در شمال افغانستان
در شمال افغانستان، به‌ویژه در ولایت بدخشان، تنش‌ها بر سر کشت کوکنار، استخراج معادن و کنترل منابع محلی افزایش یافته است. شماری از گروه‌های مسلح مخالف طالبان نیز در این ولایت فعالیت دارند.
در ماه جولای، یک گروه مسلح کمتر شناخته‌شده برای مدت کوتاهی کنترل مرکز یک ولسوالی در بدخشان را به دست گرفت؛ اما نیروهای طالبان دوباره منطقه را تصرف کردند.
این رویداد نخستین مورد پس از بازگشت طالبان به قدرت بود که یک گروه مخالف مسلح توانست کنترل یک مرکز اداری را به دست گیرد. هرچند این وضعیت در حال حاضر تهدید جدی برای حاکمیت طالبان به شمار نمی‌رود، اما می‌تواند گروه‌های مخالف دیگر را تشویق کند.
طالبان همچنان کنترل قدرت را در دست دارند
با وجود این چالش‌ها، نشانه‌ای از تهدید جدی علیه حاکمیت طالبان دیده نمی‌شود. این گروه از زمان بازگشت به قدرت، تا حد زیادی گروه‌های مسلح مخالف را سرکوب کرده و همچنان شهرهای بزرگ و نهادهای اداری افغانستان را در کنترل دارد.
با این همه، حفظ کنترل بر کشور به معنای حل‌شدن مشکلات عمیق افغانستان نیست. بسیاری از افغان‌ها همچنان با مشکلات اقتصادی و محرومیت از مشارکت سیاسی روبه‌رو اند و افغانستان نیز در انزوای گسترده بین‌المللی قرار دارد.
طالبان در آستانه ورود به ششمین سال حاکمیت خود، میان ادامه سیاست‌های کنونی و در پیش گرفتن رویکردی عمل‌گرایانه‌تر در برابر چالش‌های داخلی و خارجی قرار دارند. گروه بین‌المللی بحران هشدار داده است که بدون تغییر مسیر، افغانستان همچنان میان امنیت نسبی از یک‌سو و انزوای سیاسی، مشکلات اقتصادی و بی‌ثباتی منطقه‌ای از سوی دیگر گرفتار خواهد ماند.
