کابل تریبون_کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و سازمان بین‌المللی مهاجرت در گزارشی مشترک می‌گویند که ترس از بازداشت و اخراج، مهم‌ترین عامل بازگشت شهروندان افغانستان از پاکستان بوده است.
براساس گزارش، ۹۵ درصد افغان‌های فاقد مدرک و دارندگان کارت شهروندی افغانستان، این نگرانی را دلیل بازگشت خود عنوان کرده‌اند.
این دو نهاد در گزارش مشترک تازه خود افزوده است که وضعیت بازداشت، اخراج و بازگشت افغان‌ها از پاکستان را تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶ بررسی کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، از ۱۵ سپتمبر ۲۰۲۳ تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶، در مجموع دو میلیون و ۷۴۰ هزار و ۱۸۵ شهروند افغانستان از پاکستان به کشورشان بازگشته‌اند. از این میان، بیش از ۲۷۸ هزار نفر اخراج شده‌اند.
در بخشی از گزارش آمده است که از اول اپریل ۲۰۲۵ تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶، حدود یک میلیون و ۸۸۶ هزار شهروند افغان از پاکستان بازگشته‌اند که نزدیک به ۲۳۷ هزار نفر آنان اخراج شده‌اند.
این دو نهاد گفته‌اند که در فاصله چهارم تا دهم اکتوبر، چهار هزار و ۲۹۵ شهروند افغانستان از گذرگاه‌های تورخم، غلام‌خان، چمن، بادینی و بهرامچه به افغانستان بازگشته‌اند. از این میان، ۹۶۱ نفر اخراج شده بودند.
گزارش می‌افزاید که در همین مدت، ۹۷۵ شهروند افغان در پاکستان بازداشت و توقیف شده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با هفته پیش از آن ۲۶ درصد کاهش داشته است. بیش از ۹۹ درصد بازداشت‌شدگان، دارندگان کارت شهروندی افغانستان و افغان‌های فاقد مدرک بوده‌اند.
بر اساس آمار این گزارش، از اول جنوری تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶، بیشترین بازداشت‌ها در بلوچستان ثبت شده است. کراچی، چاغی و کویته نیز در میان مناطقی قرار دارند که بیشترین موارد بازداشت شهروندان افغان در آن‌ها گزارش شده است.
پاکستان از سال ۲۰۲۳ روند بازگرداندن شهروندان افغان را آغاز کرده و در سال ۲۰۲۵ نیز دستورالعمل‌های تازه‌ای برای خروج افغان‌های فاقد مدرک، دارندگان کارت شهروندی افغانستان و دارندگان کارت ثبت‌نام پناهندگان صادر کرده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل پیش‌تر از اسلام‌آباد خواسته بود افغان‌هایی را که به حمایت بین‌المللی نیاز دارند یا در وضعیت آسیب‌پذیر قرار دارند، از بازگشت اجباری مستثنا کند.
