کابل تربیون - سازمان جهانی صحت در گزارشی جدید اعلام کرد که سیستم شکنندۀ صحت افغانستان تحت فشار بیماری‌های غیر واگیر و مشکلات درمان‌نشده سلامت روان قرار دارد که زنان میزان زیادی از این بیماری‌ها را متحمل می‌شوند.
طبق گزارش سازمان جهانی صحت، بیماری‌های قلبی، دیابت، سرطان و بیماری‌های مزمن ریه هم‌اکنون ۴۳٪ مرگ و میرهای کشور را تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ این میزان به بیش از ۶۰٪ برسد. تنها بیماری‌های قلبی بیش از ۴۰ هزار افغان را هر سال می‌کشد و افغانستان را در میان کشورهایی با بالاترین نرخ مرگ و میر تعدیل‌شده براساس سن در جهان قرار می‌دهد.
سرطان نیز یکی از نگرانی‌های جدی است، به ویژه در میان زنان. سرطان‌های سینه و دهانه رحم در افغانستان جزو سه سرطان شایع قرار دارند، اما اکثر بیماران تنها در مراحل پیشرفته بیماری به دنبال درمان می‌روند که در این زمان اثرگذاری درمان بسیار کمتر است.
این گزارش همچنین به وضعیت رو به رشد بحران سلامت روان اشاره دارد. سال‌ها جنگ، بلایای طبیعی و آوارگی باعث شده است که یک نفر از هر پنج افغان با مشکل سلامت روان زندگی کند. سازمان جهانی صحت می‌گوید بیش از نیمی از خانواده‌هایی که سال گذشته از ایران و پاکستان بازگشتند، از اضطراب، افسردگی یا اختلال استرس پس از سانحه رنج می‌بردند. با این حال، بیمارستان‌های ولایتی و مراکز صحت اولیه عمدتاً فاقد خدمات سلامت روان هستند.
برای خانواده‌ای مانند خانواده رحیمی از شرق افغانستان، این بحران جنبه شخصی دارد. زمین‌لرزه خانه آنها را ویران کرد، مراقبت دیابت همسرش را مختل نمود و دختران نوجوانش را با ترس و اضطراب مواجه ساخت. رحیمی گفت: «ما از بلایای طبیعی جان سالم به در می‌بریم، اما بیماری و نگرانی هرگز از بین نمی‌رود.»
وزارت صحت عامه افغانستان در ماه مارچ یک سیاست ملی سلامت جدید را تصویب کرده است که اولویت آن پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر، خدمات سرطان و سلامت روان است. سازمان جهانی صحت می‌گوید با مقامات افغان همکاری می‌کند تا دسترسی به مراقبت‌ها را گسترش دهد، آگاهی‌رسانی کند و از گروه‌های آسیب‌پذیر به ویژه زنان و کودکان حمایت کند.
دکتر ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان، گفت: «در سراسر افغانستان، میلیون‌ها نفر با بار روزانه بیماری‌های مزمن و چالش‌های سلامت روان مواجه‌اند که فشار زیادی بر یک سیستم صحتی شکننده وارد می‌کند. این موضوع مسئولیت مشترک سازمان جهانی صحت، مقامات صحت و اهداکنندگان را برای گسترش دسترسی به مراقبت و تضمین حمایت با کیفیت برای کسانی که بیشترین نیاز را دارند، برجسته می‌کند.»
سازمان جهانی صحت تأکید کرد که برخلاف زلزله‌ها یا بیماری‌های واگیر، بیماری‌های مزمن و مشکلات سلامت روان تیتر رسانه‌ها نمی‌شوند اما همه ولایات افغانستان را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
