کابل‌تریبیون (کی‌تی)-- تجمع شماری از شیعیان در حوزه علمیه خاتم‌النبیین در دارالامان کابل، بار دیگر توجه‌ها را به یکی از مهم‌ترین نهادهای دینی و فرهنگی شیعیان افغانستان جلب کرده است؛ مرکزی که نیروهای طالبان روز شنبه آن را محاصره کردند و خواستار تخلیه ساختمان آن شدند.
معترضان شام شنبه در واکنش به دستور وزارت عدلیه طالبان برای تخلیه
حوزه خاتم‌النبیین در محوطه این مرکز تجمع کردند. در ویدیویی که به افغانستان
اینترنشنال رسیده، شماری از مردم در محوطه حوزه دیده می‌شوند.
اهمیت این تجمع تنها به سرنوشت یک ساختمان محدود نمی‌شود. حوزه خاتم‌النبیین
برای بخشی از جامعه شیعه افغانستان، نهادی آموزشی، مذهبی و فرهنگی است که با نام
محمدآصف محسنی، یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های شیعه افغانستان، پیوند خورده است.
از همین رو، اقدام طالبان برای تخلیه این مرکز نگرانی‌هایی را درباره آینده
نهادهای مذهبی و فرهنگی شیعیان در افغانستان افزایش داده است.
حوزه خاتم‌النبیین چیست؟
حوزه علمیه خاتم‌النبیین یکی از مراکز مهم آموزش علوم دینی شیعیان در
کابل است. این مرکز در سال ۱۳۸۶ خورشیدی به ابتکار محمدآصف محسنی، روحانی و چهره
سیاسی شیعه افغانستان، تأسیس شد.
این حوزه در سرک دارالامان کابل قرار دارد و علاوه بر آموزش‌های دینی،
فعالیت‌های علمی، پژوهشی و فرهنگی نیز داشته است. شماری از روحانیون و طلاب شیعه
افغانستان در این مرکز تحصیل یا تدریس کرده‌اند.
محمدآصف محسنی از چهره‌های برجسته شیعه افغانستان و از بنیان‌گذاران
«حرکت اسلامی افغانستان» بود و در کنار فعالیت‌های مذهبی، سابقه فعالیت سیاسی و
نظامی نیز داشت. پس از درگذشت او، فرزندانش مدیریت نهادهای وابسته به این جریان را
بر عهده گرفتند.
چرا تجمع صورت گرفت؟
نیروهای طالبان روز شنبه، ۱۴ سنبله، حوزه علمیه خاتم‌النبیین را
محاصره کردند و از مسئولان و طلاب آن خواستند ساختمان را تخلیه کنند.
به گفته منابع، نیروهای وابسته به وزارت عدلیه طالبان با تجهیزات
نظامی در اطراف این مرکز مستقر شده‌اند و شماری از طلاب همچنان در داخل ساختمان
حضور دارند.
منابع می‌گویند این اقدام به دستور عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه
طالبان، انجام شده است. ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز ورود موترهای
نظامی با پرچم سفید طالبان به محوطه حوزه را نشان می‌دهد.
حکومت طالبان مدعی است که حوزه خاتم‌النبیین در زمین غصب‌شده تأسیس
شده است. وزارت عدلیه طالبان که مسئولیت کمیسیون استرداد زمین‌های غصب‌شده را بر
عهده دارد، پیش از این نیز در مناطق مختلف افغانستان دستور تخلیه ساختمان‌هایی را
صادر کرده که به گفته این وزارت در زمین‌های دولتی ساخته شده‌اند.
با این حال، منتقدان و شماری از شهروندان می‌گویند روند تخلیه ساختمان‌ها
در مواردی خانواده‌ها و ساکنان را در معرض بی‌خانمانی قرار داده است.
نگرانی درباره نهادهای وابسته به جریان محسنی
تحولات اخیر در حالی رخ می‌دهد که فشار بر برخی نهادهای وابسته به
جریان محمدآصف محسنی افزایش یافته است.
تلویزیون تمدن، رسانه‌ای که با این جریان ارتباط داشت، نیز از هفتم
محرم به دستور وزارت عدلیه طالبان تعطیل شده است.
برخی منابع می‌گویند که طالبان هفته گذشته مدیریت دانشگاه خاتم‌النبیین
را در دست گرفته و برای آن یک رئیس و چهار معاون تعیین کرده‌اند.
این تحولات باعث شده است که اقدام علیه حوزه علمیه خاتم‌النبیین برای
برخی از اعضای جامعه شیعه صرفاً یک مناقشه بر سر مالکیت زمین تلقی نشود. در نگاه
آنان، سرنوشت این مرکز می‌تواند آزمونی برای آینده نهادهای مستقل مذهبی، آموزشی و
فرهنگی شیعیان در افغانستان باشد.
منابع همچنین گفته‌اند که همزمان با تجمع شام شنبه، نیروهای طالبان
شماری از روحانیون را بازداشت کرده‌اند. این ادعا تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده
است.
طالبان نیز تاکنون به‌طور رسمی درباره محاصره حوزه خاتم‌النبیین،
ادعای بازداشت روحانیون و گزارش‌ها درباره در دست گرفتن مدیریت دانشگاه خاتم‌النبیین
توضیحی نداده است.
