هفته‌نامه «اکونومیست» در گزارشی نوشته است که طالبان میانه‌رو توان مقابله با هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، را ندارند یا از رویارویی با او هراس دارند.
به نوشته این نشریه، هبت‌الله آخندزاده حلقه‌ای از نیروهای وفادار به خود ایجاد کرده و قدرت تندروها در ساختار طالبان در سال‌های اخیر بیشتر شده است.
اکونومیست همچنین مدعی شده است که کنترل قراردادهای سودآور معادن نیز در اختیار حلقه نزدیک به رهبر طالبان قرار گرفته است.
این نشریه افزوده است که شماری از افرادی که در برابر هبت‌الله آخندزاده ایستادگی کرده‌اند، ناچار به ترک افغانستان شده‌اند؛ هرچند اکونومیست نامی از این افراد نبرده است.
عباس ستانکزی، معاون سیاسی پیشین وزارت خارجه طالبان، از جمله مقام‌هایی است که پس از انتقاد علنی از ممنوعیت آموزش دختران، افغانستان را ترک کرد.
اکونومیست پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت نوشته است که سیاست امریکا و کشورهای اروپایی برای منزوی کردن این گروه نتیجه مطلوبی نداشته است.
این نشریه بر این باور است که غرب باید بپذیرد طالبان در آینده قابل پیش‌بینی همچنان بر افغانستان حکومت خواهند کرد و به‌جای ادامه سیاست انزوا، با این گروه وارد تعامل و گفت‌وگو شود.
خبرنگار اکونومیست پس از سفری زمینی به طول حدود هزار کیلومتر در افغانستان نوشته است که طالبان اکنون کنترل گسترده‌ای بر کشور دارند و به‌جز درگیری‌های پراکنده با پاکستان، بیشتر مناطق افغانستان نسبتاً آرام است.
با این حال، این نشریه وضعیت کنونی را «ثباتی تلخ» توصیف کرده است. به نوشته اکونومیست، موسیقی ممنوع است، افراد مسلح در خیابان‌ها حضور دارند و ماموران امر به معروف کسانی را که مقررات طالبان را رعایت نکنند، از جمله مردان دارای ریش کوتاه، لت‌وکوب می‌کنند.
اکونومیست افزوده است که زنان از بسیاری از مشاغل و تحصیل در دانشگاه‌ها محروم شده‌اند و بدون محرم مرد اجازه سفر ندارند.
دختران نیز همچنان اجازه ادامه تحصیل بالاتر از صنف ششم را ندارند.
این نشریه نوشته است که بسیاری از افغان‌ها آزادی بیشتری می‌خواهند و حتی شماری از اعضای طالبان که سال‌ها در خارج از افغانستان زندگی کرده‌اند، دیگر آموزش دختران را تهدیدی برای جامعه نمی‌دانند.
اکونومیست همچنین سیاست غرب در برابر طالبان را بررسی کرده و نوشته است که امریکا و اروپا طی پنج سال گذشته این گروه را به رسمیت نشناخته، دارایی‌های بانک مرکزی افغانستان را در خارج مسدود و شماری از مقام‌های طالبان را تحریم کرده‌اند؛ اما این اقدامات تاکنون نتوانسته رفتار طالبان را تغییر دهد.
به نوشته این نشریه، تندروهای طالبان ظاهراً اهمیتی نمی‌دهند که دیپلومات‌ها و سرمایه‌گذاران غربی در افغانستان حضور نداشته باشند و حاضر نیستند در برابر دسترسی به دارایی‌های مسدودشده یا امتیازات دیگر، از سیاست‌های خود عقب‌نشینی کنند.
اکونومیست هشدار داده است که اگر غرب با طالبان تعامل نکند، کشورهای دیگر این کار را خواهند کرد. به نوشته این نشریه، روسیه طالبان را به رسمیت شناخته و چین، هند، ترکیه و امارات متحده عربی نیز در بخش‌هایی از جمله معدن و تجارت با این گروه همکاری دارند.
این نشریه به نشانه‌هایی از تغییر رویکرد غرب نیز اشاره کرده است. به گفته اکونومیست، کشورهای اروپایی در ماه جون مقام‌های طالبان را برای گفت‌وگو درباره اخراج مهاجران افغان به بروکسل دعوت کردند و امریکا نیز به‌گونه غیرعلنی در زمینه مبارزه با گروه‌های اسلام‌گرای افراطی، اطلاعات استخباراتی را با طالبان شریک می‌کند.
اکونومیست همچنین خواستار توقف کاهش کمک‌های بشردوستانه به افغانستان شده است.
بر اساس این گزارش، میزان کمک‌های بشردوستانه از سال ۲۰۲۲ حدود ۷۰ درصد کاهش یافته، در حالی که نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمک نیاز دارند.
این نشریه همچنین خواهان بازنگری در تحریم‌های اعمال‌شده علیه طالبان شده و گفته است که تحریم شماری از مقام‌های این گروه، افغان‌ها را بیشتر از نظام مالی جهانی دور کرده و سرمایه‌گذاری خصوصی را کاهش داده است.
اکونومیست تأکید کرده است که به‌رسمیت‌شناختن طالبان لزوماً به معنای تأیید سیاست‌های این گروه نیست، بلکه می‌تواند به معنای پذیرش این واقعیت باشد که طالبان احتمالاً در آینده قابل پیش‌بینی همچنان بر افغانستان حکومت خواهند کرد.
این نشریه در پایان نوشته است که خودداری از برقراری روابط دیپلوماتیک، اهرم فشار موثری بر طالبان نبوده است.
به باور اکونومیست، سفارت‌های فعال می‌توانند تهدیدهای تروریستی را زیر نظر بگیرند و کانال‌های مستقیم ارتباط با طالبان را حفظ کنند.
اکونومیست افزوده است که تغییر در درون طالبان احتمالاً زمان زیادی می‌برد و تعامل سنجیده با این گروه می‌تواند در مقایسه با ادامه سیاست انزوا موثرتر باشد.
این نشریه در نهایت خواستار گفت‌وگوی امریکا و دیگر کشورهای دموکراتیک با طالبان شده است.
