کابل تربیون (KT) — برنامه جهانی غذا گفته که افغانستان در آغاز سال جاری بالاترین میزان افزایش سوءتغذیه کودکان را ثبت کرده است و از آن زمان تاکنون، وضعیت وخیمتر شده است.
« جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان، در گفتوگو با بیبیسی گفته است: «کمکهای غذایی تا پیش از این همچون سرپوشی بر گرسنگی و سوءتغذیه در کشور عمل میکرد، بهویژه برای پنج میلیون نفر از اقشار ضعیف که بدون حمایت بینالمللی قادر به ادامه زندگی نیستند. اکنون آن سرپوش برداشته شده است. افزایش سوءتغذیه جان بیش از سه میلیون کودک را تهدید میکند.»
این نهاد سازمان ملل متحد میگوید فعالیتهایش به دلیل کاهش شدید کمکهای بینالمللی مختل شده است. ایالات متحده، بزرگترین کمککننده به افغانستان، اوایل امسال تقریباً تمام کمکهای خود را متوقف کرد. هشت یا نه کشور کمککننده دیگر نیز از سال ۲۰۲۳ تاکنون کمکهای خود را قطع کردهاند و بسیاری دیگر کمکهایشان را کاهش دادهاند.
هرچند بحرانهای متعدد در جهان توجه اهداکنندگان را به خود جلب کرده، اما سیاستهای طالبان نیز مانعی در مسیر رساندن کمکها بوده است. به گفته ملل متحد، اجرای دوباره ممنوعیت کار زنان افغان در سازمانهای غیردولتی، توزیع «کمکهای حیاتی بشردوستانه را در معرض خطر جدی» قرار داده است.
مقامهای طالبان تحریمها و قطع کمکها را عامل اصلی مشکلات میدانند. سهیل شاهین، رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه، به بیبیسی گفته است: «کسانی که با سوءتغذیه و گرسنگی مواجهاند، این نتیجه تحریمها و قطع کمکها از سوی سازمانهای بینالمللی است، نه به دلیل حکومت.»
شاهین افزوده است که حکومتشان به اندازه توان مالی خود به مردم کمک میکند، اما به دلیل تحریمها و نبود شناسایی بینالمللی، توانایی پوشش دادن نیازهای گسترده را ندارد.
بحران کنونی با خشکسالی شدید در بیش از نیمی از ولایتهای افغانستان و بازگشت اجباری بیش از دو میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان تشدید شده است؛ امری که منبع اصلی درآمد خانوادهها از طریق حوالههای مالی را نیز قطع کرده است.
در ولایت هرات، قبرستان شیدایی تصویری تلخ از ابعاد فاجعه ارائه میدهد. در میان صدها قبر، حدود دوسوم آنها به کودکان تعلق دارد. روستاییان گفته اند که این قبرستان تنها دو تا سه سال قدمت دارد و مختص کودکان نیست.
خانوادهها میگویند که بسیاری از این کودکان بر اثر سوءتغذیه جان باختهاند. راهیله پسر دوسالهاش، هبتالله، را در آغوش داشت که توان ایستادن ندارد. زن دیگری به نام درخانی پسر خردسالش، محمد یوسف، را نشان داد که او نیز در آستانه دو سالگی هنوز توان ایستادن ندارد.
بر اساس برآورد ملل متحد، نزدیک به نیمی از کودکان زیر پنج سال در افغانستان دچار سوءتغذیه مزمن و کوتاهقدی هستند.
در قبرستان شیدایی، غلام محیالدین و همسرش نازو به سه قبری اشاره کردند که پسرانشان در دو سال گذشته در آنجا به خاک سپرده شدهاند. آنان گفته اند که سه پسر خوردسال شان از اثر سوء تغذیه جان باختهاند.
نازو در گفتوگو با بیبیسی با چشمانی اشکبار گفت: «میتوانید تصور کنید چقدر دردناک است که سه فرزندم را از دست دادهام؟ یک لحظه کودکی در آغوش داری و لحظه بعد دستانت خالی است. هر روز امیدوارم فرشتهها بچههایم را دوباره به خانه بازگردانند.»