جورجت گانیون، معاون نماینده ویژه سازمان ملل در افغانستان، در نشست شورای امنیت گفته است که با عمیقتر شدن بحرانهای بشری، اقتصادی و اجتماعی در این کشور، خطر شکلگیری یک «نسل از دسترفته» رو به افزایش است.
گانیون که رهبری هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) را بر عهده دارد، افزوده است که در سفرهای اخیر خود به مناطق مختلف کشور، مردم از افزایش مشکلات و دشواریهای زندگی شکایت داشتهاند.
او همچنین گفته است که طالبان کنترل اداری و سرزمینی خود را در کشور تثبیت کردهاند و با چالش جدی نظامی یا سیاسی روبهرو نیستند، اما هشدار داده که این ثبات ظاهری، خطرات عمیقتری را پنهان کرده است.
گانیون بر فشارهای رو به افزایش جمعیتی و اقتصادی نیز تأکید کرده و گفته است از سال ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۵.۹ میلیون افغان به کشور بازگشتهاند و پیشبینی میشود امسال نیز ۲.۸ میلیون نفر دیگر بازگردند؛ در حالی که فرصتهای کاری محدود است و جوامع تحت فشار قرار دارند.
به گفته او، افغانستان همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشری در جهان است و در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۱.۹ میلیون نفر به کمکهای بشری نیاز خواهند داشت.
او با اشاره به محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران گفته است که حدود ۳.۸ میلیون دختر در سنین ۷ تا ۱۸ سال از آموزش محروم شدهاند.
گانیون افزوده است که هر سال حدود ۲۵۰ هزار دختر دیگر بهطور دائمی از آموزش متوسطه بازمیمانند؛ روندی که به از بین رفتن استعدادها و کاهش ظرفیت انسانی یک نسل منجر میشود.
او تأکید کرده است که این محدودیتها تأثیر منفی بر اقتصاد افغانستان گذاشته و بخشهای مهمی مانند صحت و آموزش را تضعیف کرده است و بار دیگر از طالبان خواسته است تا محدودیتها علیه زنان را لغو کنند.
در همین نشست، نماینده دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) گفته است که وضعیت بشری به دلیل جنگها، فقر، تغییرات اقلیمی و کاهش کمکهای مالی رو به وخامت است.
او افزوده است که نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای بشری نیاز دارند و این کشور یکی از پیچیدهترین بحرانهای انسانی جهان به شمار میرود.
به گفته او، در نتیجه درگیریها در مرز افغانستان و پاکستان، بیش از ۱۰۰ هزار نفر آواره شدهاند و برای هفتهها از کمکهای بشری محروم ماندهاند.
او همچنین گفته است که گرسنگی در حال افزایش است و ۴.۷ میلیون نفر با ناامنی شدید غذایی روبهرو هستند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته ۵۰ درصد افزایش یافته است. همچنین ۳.۷ میلیون کودک دچار سوءتغذیه شدید هستند.
نماینده جامعه مدنی، میترا مهران، نیز گفته است که در افغانستان یک ساختار سیستماتیک تبعیض جنسیتی شکل گرفته است.
او افزوده است که از آگست ۲۰۲۱ تاکنون بیش از ۲۳۰ فرمان از سوی طالبان صادر شده که محدودیتهایی بر آموزش، کار، رفتوآمد و مشارکت اجتماعی زنان وضع کرده است.
او گفته است: «طالبان حتی صدای زنان و چهره آنان را نیز جرمانگاری کردهاند.»
مهران هشدار داده است که چارچوبهای جدید حقوقی این تبعیض را تشدید کرده و زنان را در معرض خشونت قرار میدهد و کسانی که در برابر محدودیتها مقاومت میکنند، با بازداشت و تهدید مواجه میشوند.
او از جامعه جهانی خواسته است برای تغییر وضعیت اقدام کند و گفته است این وضعیت آزمونی برای حقوق بشر و تعهدات بینالمللی است.
گانیون در پایان تأکید کرده است که تعامل پایدار با افغانستان ضروری است، هرچند پیشرفتها محدود بوده است.
او گفته است: «گفتوگوهای مستمر و تعامل اصولی و عملی بسیار مهم است، حتی اگر پیشرفت آهسته باشد.»