ممنوعیت مراجعه به شفاخانه بدون محرم؛ زنان در ولایت‌های جنوبی از حق درمان محروم شده‌اند

4 جدی 1404 - 14:19

پس از سال ۱۴۰۰ هجری خورشیدی، زمانی که طالبان بار دیگر بر افغانستان مسلط شدند، بخش‌های گوناگون زندگی زنان با محدودیت‌های بی‌سابقه روبه‌رو شد.

ممنوعیت آموزش زنان نخستین گام بود، اما پس از آن حق کار، سفر، مشارکت سیاسی، تفریح، فعالیت‌های فرهنگی و حتی دست‌رسی به خدمات صحی نیز از آنان سلب شد.

طالبان این محدودیت‌ها را زیر نام «شریعت اسلامی» توجیه می‌کنند، اما در عمل محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور اجتماعی، اقتصادی و انسانی زنان وضع کرده‌اند.

این روند محدودیت‌ها تا جایی پیش رفته که اکنون در شماری از ولایت‌ها، زنان بدون داشتن محرم شرعی نمی‌توانند به شفاخانه مراجعه کنند.

در ولایت‌های کندهار، ارزگان، زابل و هلمند، شمار زیادی از زنان می‌گویند که حتی در صورت بیماری، اجازه رفتن به شفاخانه را ندارند؛ زیرا با آنان محرم مرد همراه نیست و طالبان اجازه ورود به مراکز صحی را نمی‌دهند.

در این ولایت‌ها، برخی خانواده‌ها شکایت دارند که طالبان به هیچ‌وجه اجازه نمی‌دهند زنان بدون محرم به شفاخانه‌های دولتی و خصوصی مراجعه کنند.

در ولایت کندهار، شماری از زنانی که بدون محرم به شفاخانه‌های دولتی مراجعه کرده‌اند، داستان‌های خود را با کابل تریبون در میان گذاشته‌اند.

لیلما، زنی ۴۰ ساله، می‌گوید چند روز پیش عروس باردارش را برای بررسی وضعیت صحی به یکی از مراکز صحی شهر کندهار برد، اما در دروازه شفاخانه اجازه ورود داده نشد.

به گفته او، محافظان شفاخانه به آنان گفتند که بر اساس هدایت طالبان، هیچ زنی بدون محرم اجازه ورود به شفاخانه را ندارد.

او می‌افزاید که به دلیل نداشتن محرم، مجبور شد همراه با عروس باردارش به خانه برگردد.

وی گفت: «وقتی به دروازه شفاخانه رسیدیم، اجازه ندادند. بسیار التماس کردم و گفتم که پسرم برای مزدوری رفته است، اما گفتند این دستور طالبان است و بالای همه به‌گونه یکسان تطبیق می‌شود. ما به خانه برگشتیم و دو روز بعد پسرم از کار ماند و خودش همسرش را به شفاخانه برد.»

در همین حال، شماری از مسئولان و کارمندان مراکز صحی در کندهار نیز این ادعاها را تأیید می‌کنند.

آنان می‌گویند که ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان به تمام مراکز صحی هدایت داده است که به هیچ زن مریض بدون محرم اجازه ورود داده نشود.

به گفته آنان، این ریاست تطبیق این تصمیم را به‌طور جدی نظارت می‌کند و مراکز صحی‌ای که از این دستور سرپیچی کنند، با مجازات روبه‌رو می‌شوند.

در ولایت همجوار کندهار، یعنی ارزگان، نیز شکایت‌های مشابهی مطرح است. مردم آن‌جا می‌گویند که حقوق زنان در بخش صحت به‌گونه گسترده نقض شده است.

مسئولان مؤسسه AHDS (خدمات انکشافی و صحی افغانستان) در ولایت ارزگان، که بیشتر شفاخانه‌های این ولایت را تمویل می‌کند، می‌گویند که ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان هر ماه به تمام تیم‌های صحی توصیه می‌کند که زنان را بدون محرم به شفاخانه راه ندهند.

به گفته مسئولان این مؤسسه، تقریباً هر روز ده‌ها زن مریض تنها به دلیل نداشتن محرم از شفاخانه‌ها بازگردانده می‌شوند.

یک منبع می‌گوید: «در سطح ولایت هدایت داده شده که زنان بدون محرم نباید به هیچ شفاخانه‌ای مراجعه کنند. هر روز شمار زیادی از مریضان زن را از مراکز صحی برمی‌گردانیم، چون محرم ندارند.»

در ولایت هلمند نیز وضعیت مشابهی حاکم است. زلیخا، یک زن بیمار، می‌گوید دو بار به شفاخانه مراجعه کرده، اما به دلیل نداشتن محرم از درمان محروم شده است.

او گفت: «اگر با زن محرم نباشد، نه‌تنها به شفاخانه اجازه داده نمی‌شود، بلکه حتی موارد عاجل هم پذیرفته نمی‌شود. این یک فاجعه انسانی است.»

در ولایت زابل، یک فعال مدنی که به دلیل مشکلات امنیتی نامش فاش نشده، از جامعه جهانی می‌خواهد که بر طالبان فشار وارد کند تا محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان را لغو کنند.

او گفت: «زن حق درمان دارد. اگر نجات جان در میان باشد، این حق باید حتی بدون محرم هم داده شود.»

هرچند طالبان در مورد این ادعاها چیزی نگفته‌اند، اما پیش از این بارها تأکید کرده‌اند که در افغانستان شریعت را تطبیق می‌کنند و تمام تصمیم‌های‌شان بر اساس شریعت است.