کابل تریبون_آکادمی سلطنتی علوم سویدن میگوید که فرانسیس هالزن، دانشمند بلجیمی، به دلیل «مشارکتهای تعیینکننده در رصدخانه نوترینوی آیسکیوب و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی» برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۶ شد.
این آکادمی روز سهشنبه، ۱۴ میزان در صفحه ایکس خود نوشته است که هالزن به دلیل نقش تعیینکنندهاش در توسعه رصدخانه آیسکیوب و کشف نوترینوهای پرانرژی که از فرآیندهای اخترفیزیکی در نقاط دوردست کیهان سرچشمه میگیرند، برنده جایزه نوبل فزیک امسال شده است.
طبق اعلام آکادمی، نوترینوها ذراتی هستند که بهندرت با ماده تعامل میکنند و میتوانند از درون زمین و بدن انسان عبور کنند.
نوترینوهای پرانرژی در محیطهایی با فرآیندهای بسیار پرانرژی در کیهان تولید میشوند و از آنجا که مسیر حرکت خود را تغییر نمیدهند، میتوانند اطلاعاتی درباره منابع دوردست کیهانی در اختیار دانشمندان قرار دهند.
هالزن از نخستین دانشمندانی بود که در سال ۱۹۸۸ ایده استفاده از یخهای قطب جنوب برای شناسایی نوترینوها را مطرح کرد.
رصدخانه آیسکیوب در یک کیلومتر مکعب یخ در نزدیکی قطب جنوب ساخته شده و با استفاده از حسگرهای نوری، نور بسیار ضعیفی را که هنگام برخورد نوترینو با هسته اتم ایجاد میشود، شناسایی میکند.
فرانسیس هالزن در سال ۱۹۴۴ در شهر تینن بلجیم به دنیا آمده است؛ او در دانشگاه لوون بلجیم در رشتههای ریاضی و فیزیک تحصیل کرد و در سال ۱۹۶۹ دکترای خود را از همین دانشگاه دریافت کرد.
هالزن از سال ۱۹۷۲ در دانشگاه ویسکانسین-مدیسن در امریکا به عنوان استاد فزیک فعالیت دارد و از چهرههای اصلی پروژه آیسکیوب است.