کابل تریبون_رویترز گزارش داده است که مذاکرهکنندگان ایران و امریکا در نیویارک در حال بررسی یک مسیر مرحلهای برای پایاندادن به جنگ نزدیک به هفتماهه میان دو کشور هستند؛ مسیری که بر اساس آن، ایران تنگه هرمز را برای کشتیرانی بازگشایی کند و امریکا در مقابل محاصره اقتصادی علیه ایران را کاهش یا لغو کند.
این خبرگزاری روز پنجشنبه، ۲ میزان، در گزارشی به نقل از منابع نزدیک به مذاکرات نوشته است که تنگه هرمز به مهمترین اهرم چانهزنی در تلاشهای دیپلماتیک برای پایاندادن به درگیری میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
براساس گزارش، ایران خواهان کاهش فشارهای اقتصادی و دسترسی دوباره به منابع مالی خود است، در حالی که امریکا خواستار برقراری رفتوآمد آزاد کشتیها در تنگه هرمز شده است؛ گذرگاهی راهبردی که یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت در جهان به شمار میرود و اکنون تحت کنترل ایران قرار دارد.
رویترز به نقل از دو منبع ایرانی، دو مقام منطقهای و دو منبع دیپلماتیک غربی نوشته است که مهمترین مانع در مذاکرات این است که هیچیک از دو طرف نمیخواهد نخستین کشوری باشد که اهرم فشار خود را از دست میدهد.
یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است که محتملترین راه برای پایان بنبست، دستیابی به یک توافق مرحلهای است؛ به این معنا که ایران اجازه عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز را بدهد و امریکا در مقابل محاصره اقتصادی را پایان دهد و احتمالاً دسترسی ایران به داراییهای مسدودشده نیز فراهم شود.
این مقام ایرانی گفته است که یکی از راههای پیشرو، حل بحران در چند مرحله است و مرحله نخست میتواند پایان محاصره اقتصادی امریکا و بازگشایی تنگه هرمز باشد.
با این حال، براساس گزارش رویترز، مذاکرهکنندگان با چالش دیگری نیز روبهرو هستند و آن اطمینان از دوام امتیازهای دادهشده از سوی دو طرف است؛ زیرا یک تفاهم قبلی در ماه جولای از بین رفته است.
یک مقام ارشد اروپایی نیز گفته است که ایران فهرست طولانی از خواستهها دارد.
در همین حال، یک مقام کاخ سفید گفته است که دونالد ترمپ، رئیسجمهور امریکا، همچنان برای گفتوگو با ایران در «شرایط مناسب» آماده است، اما واشنگتن خود را نیازمند مذاکره نمیداند.
این مقام همچنین مدعی شده است که فشارهای اقتصادی امریکا اقتصاد ایران را بهشدت تضعیف کرده است.
براساس گزارش رویترز، امریکا در ماههای اخیر تحریمهای بیشتری علیه ایران وضع کرده و فشار بر صادرات نفت و دیگر بخشهای اقتصادی این کشور را افزایش داده است.
در مقابل، ایران کنترل تنگه هرمز را بهعنوان یکی از مهمترین اهرمهای خود در مذاکرات حفظ کرده است.
منابع منطقهای به رویترز گفتهاند که تهران ممکن است موضوع دریافت هزینه عبور از تنگه هرمز را از متن اصلی توافق خارج و آن را به یک توافق جانبی منتقل کند، زیرا رفع محاصره اقتصادی برای ایران در حال حاضر اولویت بیشتری دارد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس با دریافت هزینه عبور از این مسیر مخالفت کردهاند و منابع منطقهای گفتهاند هرگونه توافق در این زمینه موقت خواهد بود و به معنای کنارگذاشتن موضع ایران درباره تنگه هرمز نیست.
رویترز همچنین نوشته است که رهبران کشورهای عربی خلیج فارس در دیداری جداگانه با ترمپ در نیویارک، درباره هدف نهایی امریکا پس از انتخابات میاندورهای این کشور در سوم نوامبر پرسش کردهاند و خواستار روشنشدن رویکرد واشنگتن در صورت خودداری ایران از بازگشت به مذاکرات شدهاند.
به گفته منابع منطقهای، کشورهای خلیج فارس با هرگونه کنترول ایران بر تنگه هرمز مخالفت کرده و بر ضرورت آزادی کشتیرانی در این آبراه تأکید کردهاند.
با این حال، این کشورها همزمان خواستار کاهش تنش و حلوفصل سیاسی بحران هستند تا از گسترش درگیری در منطقه جلوگیری شود.
رویترز در پایان گزارش خود نوشته است که محور اصلی مذاکرات نیویارک، تبدیل اهرمهای فشار دو طرف به یک توافق است؛ واشنگتن میخواهد فشار اقتصادی ایران را به دادن امتیاز وادار کند، در حالی که تهران خواهان رفع فشارها پیش از دادن امتیاز است و کشورهای خلیج فارس نیز خواهان پایان درگیری و جلوگیری از تبدیلشدن مسیرهای راهبردی منطقه به ابزار دائمی فشار هستند.