کابل تریبون_سازمان جهانی صحت می‌گوید که کاهش شدید بودجه، روندهای پیچیده تأیید فعالیت‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده بر کارکنان صحی، به‌ویژه زنان، از مهم‌ترین چالش‌های نظام صحی افغانستان در سال ۲۰۲۵ بوده است.
این سازمان روز پنج‌شنبه، ۸ اسد، در گزارش سالانه خود گفته است که با وجود این چالش‌ها، در سال ۲۰۲۵ خدمات صحی نجات‌بخش را در هر ۳۴ ولایت افغانستان ارائه کرده است.
براساس گزارش، این سازمان به پیامدهای زلزله، افزایش بازگشت مهاجران، شیوع بیماری‌های واگیردار و رشد موارد سوءتغذیه نیز رسیدگی کرده است.
براساس این گزارش، حفظ خدمات اولیه صحی محور اصلی فعالیت‌های سازمان جهانی صحت بوده و این نهاد در همکاری با وزارت صحت عامه طالبان، روند تدوین «استراتژی ملی صحت افغانستان برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰» را نیز آغاز کرده است.
سازمان جهانی صحت افزوده است که در طول سال گذشته، مراکز صحی تحت حمایت این سازمان بیش از یک میلیون و ۸۶۰ هزار ویزیت سرپایی انجام داده‌اند.
همچنین ۱۴۱ مرکز بستری ویژه درمان سوءتغذیه شدید، ۵۶ هزار و ۴۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید همراه با عوارض طبی را درمان کرده‌اند.
در بخش خدمات صحت روان، این سازمان گفته است که شفاخانه ملی صحت روان و پنج بخش بستری جدید در ولایت‌ها به بیش از ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ نفر خدمات تخصصی ارائه کرده‌اند.
در گزارش آمده است که در گذرگاه‌های مرزی افغانستان با ایران و پاکستان نیز بیش از ۱۸۹ هزار نفر، از جمله مهاجران بازگشته، خدمات درمانی و مراقبت‌های عاجل دریافت کرده‌اند.
سازمان جهانی صحت همچنین اعلام کرده است که برای حفظ آمادگی در برابر وضعیت‌های اضطراری، حدود دو هزار و ۹۷۸ تُن تجهیزات و دواهای نجات‌بخش را به ۴۸۹ مرکز صحی در ۳۴ ولایت انتقال داده که این کمک‌ها حدود ۳.۸ میلیون نفر را تحت پوشش قرار داده است.
به گفته این نهاد، سیستم نظارت بر بیماری‌ها در سال ۲۰۲۵ بیش از یک هزار و ۸۰۰ هشدار درباره شیوع بیماری‌ها را ثبت کرده که ۹۸ درصد آن‌ها در کمتر از ۹۶ ساعت بررسی و پیگیری شده است.
همچنین بیش از ۱۰ هزار بسته تشخیصی و درمانی برای بیماری‌هایی مانند اسهال حاد، تب کریمه‌کنگو، دنگی و سایر بیماری‌های پرخطر توزیع شده و لابراتوارهای صحی بیش از هشت هزار نمونه را آزمایش کرده‌اند.
در بخش واکسیناسیون، سازمان جهانی صحت گفته است که موارد ابتلا به پولیوی وحشی از ۲۵ مورد در سال ۲۰۲۴ به ۲۱ مورد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
همچنین بیش از ۱۸ میلیون کودک در دو دور واکسیناسیون سراسری و سه دور واکسیناسیون منطقه‌ای علیه پولیو واکسین شده‌اند.
افزون بر این، ۱.۳ میلیون کودک در مناطق پرخطر شرق کشور واکسن تزریقی پولیو دریافت کرده‌اند و ۱۶.۶ میلیون کودک نیز در کارزار واکسن سرخکان واکسین شده‌اند که میزان پوشش آن بیش از ۹۰ درصد بوده است.
در گزارش آمده است که برنامه‌های تشخیص و درمان بیماری‌های غیرواگیر نیز گسترش یافته و بیش از ۴۰۸ هزار نفر غربالگری شده‌اند که در نتیجه آن، بیش از ۲۰۷ هزار مورد مشکوک به فشار خون بالا و نزدیک به ۳۹ هزار مورد مشکوک به دیابت شناسایی شده است.
همچنین بیش از ۲۳۰ هزار بیمار مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر برای سه ماه دارو دریافت کرده‌اند.
سازمان جهانی صحت از پیشرفت در بخش درمان سرطان نیز خبر داده و گفته است که بازسازی شفاخانه ملی سرطان، آموزش ۱۱۱ کارمند، تهیه بیش از ۵۰۰ هزار دالر داروی سرطان و آغاز همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای ایجاد نخستین خدمات پرتودرمانی در افغانستان از جمله اقدامات انجام‌شده در سال گذشته بوده است.
این سازمان، تأکید کرده است که نظام صحی افغانستان همچنان به حمایت پایدار و قابل پیش‌بینی جامعه جهانی نیاز دارد و بدون ادامه کمک‌های مالی، حفظ خدمات صحی برای میلیون‌ها شهروند افغان با دشواری بیشتری روبه‌رو خواهد شد.
